Improviseren als levenskunst

Gepubliceerd op 14 januari 2026 om 12:21

Sinds 2024 zit ik in een improvisatiekoor, sinds de herfst van 2025 ook in een improvisatie theatergezelschap, en ergens in 2025 volgde ik een tienweekse cursus improvisatiedans. Voor een denkertje als ik soms best een uitdaging, maar blijkbaar is er een anti-denkertje in mij die hier ontzettend van opknapt. Het zal wel iets met mijn zeer associatieve en soms impulsieve geest te maken hebben... Is die toch nog ergens goed voor!

 

Het leert me ook iets in het dagelijks leven. Bij improvisatie leer ik een skill, of beter gezegd een bepaald soort afstemming of zijnstoestand. Namelijk: je stemt je helemaal af op jezelf en je eigen lichaam, TERWIJL je helemaal in contact bent met alles en iedereen om je heen, wat je hoort, voelt en ziet. Dan blijkt dat je helemaal niet zoveel hoeft na te denken en dat de mooiste dingen tot stand komen wanneer je in dit veld aanwezig blijft.

 

Laatst kwam ik bij mijn improvisatie groep en ik was wat ziekig en moe. Ik overwoog om het af te zeggen maar ging uiteindelijk toch. Onderweg zat ik te fantaseren over hoe het vast heel slecht zou gaan, en iedereen zou zien dat ik niet scherp zou zijn en missers zou maken. Ik stuurde de groep alvast een bericht dat ik misschien niet zo energiek was en besloot me ook nog eens flink in te dekken voor de leraar door hem bij aankomst te vertellen: "ik ben een beetje ziek, misschien dat ik niet helemaal meedoe". Hij keek me nieuwgierig aan en vroeg waar ik last van had. Ik vertelde het en toen zei hij: "nou, dan speel je daarmee". Het was alsof ik de zon voelde doorbreken en ik heb toen mijn beste speelavond gehad.

 

Wat improviseren me dus eigenlijk leert is: spelen (ofwel: leven) met precies wat er is, precies wat je aangereikt krijgt. Niks anders, niks nieuws. Als je moe bent, dan speel je moeheid. Als je boos bent, dan speel/dans/zing je boosheid. Zo sta ik ook steeds meer voor de klas en in mijn coachgesprekken, en kan ik beter voelen wat de ander of de groep nodig heeft. Het scheelt overigens een hoop energie om niet te proberen in wat voor andere staat dan ook te proberen te komen, dan precies waar je bent. 

 

Zou ik ook zo met het schrijven kunnen improviseren? Niet iets nieuws bedenken, nergens afkijken, maar gewoon precies zoals het zich in mij aandient: van daaruit gaan schrijven. Als experiment ben ik gaan schrijven met een 10 minuten timer. Ik zet de timer aan en schrijf gewoon over wat er in me opkomt, wat me op dat moment bezighoudt. Daarmee dwing ik mezelf om uit het overdenken te stappen, in de creativiteit en imperfectie.